Psychoterapia cz.3
Inne metody powszechnie stosowane w redukowaniu niepożądanych zachowań to "time out" [wyłączenie z kontaktów społecznych, przerwa] i kary. Kary należy stosować bardzo ostrożnie, ponieważ powtarzające się lub nadmiernie surowe kary mogą mieć katastrofalne skutki i prawie zawsze przynoszą efekt przeciwny do zamierzonego.
- Aflra: Rodzice często uciekają się do kar fizycznych, ponieważ tymczasowo redukują one niewłaściwe zachowania, nie prowadza jednak do ich likwidacji i mimo kar zachowania niewłaściwe pojawiają się znowu. Przedłużająca się, surowa i dotkliwa kara, szczególnie w nieprzyjaznej atmosferze wrogiego odrzucenia, wywołuje katastrofalne skutki u dziecka. Z tych powodów kara bardzo rzadko stosowana jest jako część programu terapeutycznego.
• Time out: Jeśli dziecko zachowuje się niewłaściwie należy zabrać je z miejsca, gdzie zachowanie wystąpiło i nakazać mu pozostanie przez jakiś czas w innym mało interesującym dla niego, ale bezpiecznym miejscu. Dziecko nie powinno być "w odosobnieniu" zbyt długo, czas trwania time out powinien być odpowiedni do wieku dziecka i charakteru popełnionego wykroczenia
W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku podejście w terapii zachowania było nieco uproszczone i mechaniczne.
Skuteczna dawka
Badania wykazały, że skuteczne są zarówno małe, jak i duże dawki. Nie więcej niż 50% pacjentów zareagowało pozytywnie na neuroleptyki, a osiem badań wykazało, że są one mniej skuteczne niż leki psychostymulujące.
Działania niepożądane
Uważa się, że u 1 na 8 dzieci leczonych neuroleptykami mogą się pojawić wyjątkowo trudne do leczenia tak zwane późne dyskinezy,
Leki obniżające ciśnienie
Klonidyna
Rodzice i terapeuta muszą wziąć pod uwagę wiek dziecka, jego zdolność rozumienia i kontrolowania swoich działań, a także charakter wzajemnych relacji. Wielu rodziców i dzieci pociąga możliwość zrobienia czegoś praktycznego samodzielnie, aby zmniejszyć kłopoty, które napotykają.
Mniej kłopotów i więcej czasu przeznaczonego dla rodziny wpływa na poprawę wzajemnych relacji między rodzicami i dzieckiem.
Połączenie terapii farmakologicznej i zachowania jest najskuteczniejszym sposobem leczenia ADHD.
Nawet jeśli zastosowanie technik behawioralnych wcześniej nie 'skończyło się sukcesem dziecka i rodziny, to jest duża szansa, że będą ne skuteczne w połączeniu z farmakoterapią.
Terapia rodzinna
Istnieje kilka szkół terapii rodzinnej i różni specjaliści są szkoleni do pracy z rodzinami. Terapeuci rodzinni najczęściej uważają, że ADHD jest problemem całej rodziny, a nie tylko dziecka, u którego rozpoznano zespół. Zazwyczaj unikają oskarżania kogokolwiek i skupiają się na poprawieniu komunikacji i wzajemnego zrozumienia między członkami rodziny próbując pomóc im znaleźć własne rozwiązania problemów spowodowanych ADHD i innymi ważnymi czynnikami.
Terapia rodzinna jest szczególnie pożyteczna, gdy próby porozumienia się członków rodziny kończą się kłótniami, stosunki są napięte lub zerwane.
Terapia psychodynamiczna (indywidualna praca z pacjentem)
Niektóre objawy ADHD są przynajmniej częściowo skutkiem wcześniejszych doświadczeń życiowych. Terapeuci pracują indywidualnie z dzieckiem. Dziecko ma indywidualne sesje w regularnych odstępach czasu z doświadczonym, specjalnie przeszkolonym terapeutą. Daje to dziecku możliwość eksploracji w spokoju własnych myśli, uczuć, relacji z innymi i doświadczeń, bez ryzyka, że zdenerwuje lub zasmuci rodziców. Rodzice w tym czasie mogą spotkać się z innym terapeutą.
Terapeuta może wykorzystać grę, sztukę lub dramat w formie psychodramy [improwizowanego odgrywania przez pacjenta ról i sytuacji społecznych], aby pomóc małym dzieciom lub tym, które mają trudności z wyrażeniem słowami swoich uczuć.
Celem terapeuty jest ustalenie dobrych, dających poczucie satysfakcji i korzystnych relacji z dzieckiem lub danie mu "dobrego doświadczenia" i wykorzystanie tej relacji, aby pomóc dziecku w jego problemach życiowych.
To bardzo pomaga im w codziennym życiu i przyczynia się do złagodzenia objawów, ponieważ rozumieją one własne zachowanie i zachowanie innych ludzi.
Ważne jest, aby pamiętać, że zła terapia jest gorsza niż brak terapii. Dobry terapeuta "nie powinien zrobić krzywdy", mimo że mogą pojawić się różne trudności. Zły terapeuta może nieumyślnie spowodować szkody, które trudno będzie naprawić. To nie jest "gra dla amatorów". Jeśli dziecko rozpoczyna terapię, to powinno w niej uczestniczyć aż zostanie osiągnięty cel. Niektórzy rodzice skłonni są przerwać terapię dziecka, jeśli nie dostrzegają wyraźnych zmian w krótkim czasie. Rodzaj problemów warunkuje taką terapię, która wymaga czasu i zaangażowania, aby je uporządkować. To nie fair "otworzyć puszkę Pandory", a potem spodziewać się, że dziecko samo poradzi sobie z kłopotami.
Można stosować tylko terapię psychodynamiczną lub łączyć jąz innymi działaniami leczniczymi w zależności od indywidualnych potrzeb dziecka. Ten rodzaj terapii dostępny jest zazwyczaj w poradniach zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży.
Praca z dziećmi, zwłaszcza z dziećmi z zaburzeniami neurobiologicznymi, wymaga specjalistycznej wiedzy, umiejętności i głębokiego zrozumienia. Są to niezbędne umiejętności, aby terapeuta mógł dogłębnie poznać psychikę dziecka, naturę jego zaburzeń i trudności i pracować z nim w sposób adekwatny do jego rozwoju i temperamentu. Ten rodzaj terapii powinien być prowadzony pod nadzorem tylko przez wykwalifikowanych i biegłych terapeutów.
Umiejętność rozwiązywania problemów
Wielu młodym ludziom, z którymi pracowaliśmy, największą trudność sprawiało znalezienie sposobu rozwiązania problemów. Aby im w tym pomóc trzeba przyjrzeć się dokładnie trudnościom, które napotykają, przedstawiając możliwe sposoby postępowania i analizując jakie konsekwencje oraz szanse powodzenia czy niepowodzenia może mieć wybór danego sposobu postępowania. Taki sposób myślenia i zachowania wydaje się oczywisty, jednak w przypadku osób obciążonych "typowym dla ADHD" sposobem myślenia okazuje się być niesłychanie trudny.
Zakończenie
Na koniec chcielibyśmy podkreślić, że w zmaganiach z ADHD jedną z najistotniejszych spraw jest optymistyczne nastawienie i nadzieja. Większość rodzin i dzieci doświadcza powtarzających się niepowodzeń, odrzucenia i frustracji. Niektórzy bliscy są rezygnacji, inni już zrezygnowali. Gdy tylko zauważymy, że coś nie jest w porządku i rozpocznie się ocenianie dziecka należy podjąć temat pomocy.
Determinacja, fachowa pomoc i odrobina szczęścia powinny poprawić sytuację.
Większość młodych ludzi odczuje ulgę odkrywając, że są naprawdę skuteczne sposoby pomocy i zechce od początku uczestniczyć w podejmowaniu decyzji. Zaznajomienie dziecka i rodziców z zagadnieniami związanymi z ADHD w delikatny i konstruktywny sposób umożliwi im uczestniczenie w rozwiązywaniu wielu problemów i umocni przekonanie, że z wieloma z nich mogą z powodzeniem uporać się samodzielnie. Dziecko (lub młoda osoba) powinno aktywnie uczestniczyć w ustalaniu hierarchii działań, określaniu celów.