Przyczyny ADHD — inne hipotezy cz.2
Dieta: czy ADHD ma związek z tym co jada dziecko?
Wpływ diety na ADHD budzi bardzo duże zainteresowanie i liczne spekulacje. Wysuwano przypuszczenie, że dodatki do żywności (środki smakowe, barwniki, konserwanty i inne) powodują nadruchliwość, szczególnie żółte barwniki dodawane do pokarmów. Wydaje się, że na przykład barwniki azowe powodują nadruchliwość, a u dzieci z ADHD bardzo ją nasilają.
Aby pomóc dzieciom z ADHD opracowuje się dla nich specjalne diety. Jedną z nich jest dieta Feingolda. Czasami stosowana jest dieta eliminacyjna, zgodnie z którą unika się pokarmów mogących wywoływać określone objawy. Wykluczenie lub ograniczenie wielu składników pożywienia jest i niezdrowe, i może prowadzić do niedożywienia.
Przeprowadzono wiele dobrze (oraz gorzej) zaprojektowanych eksperymentów klinicznych w związku z tym zagadnieniem. Pokazały one, że niektóre dzieci, szczególnie z atopią (podatne na egzemę, astmę i inne choroby alergiczne) są do pewnego stopnia wrażliwe na pewne dodatki do żywności.
Należy podkreślić, że eliminowanie dodatków do żywności i artykułów spożywczych należy podejmować tylko we współpracy z dietetykiem. Ograniczenia dietetyczne nie wystarczają na ogół, aby złagodzić objawy ADHD. Jeśli rodzice zaobserwują że pewne pokarmy zaostrzają u dziecka objawy, warto ich unikać. Obecnie lekarze zajmujący się ADHD uważają że zmiana diety nie przynosi dużych korzyści.
Trauma: czy urazy są przyczyną ADHD?
Pewne urazy, na przykład powypadkowe, okołoporodowe, po zapaleniu mózgu, mogą być przyczyną ADHD. Struktury mózgu odpowiedzialne za objawy ADHD są szczególnie narażone na uszkodzenie w wyniku niedotlenienia w czasie porodu (obniża się zawartość tlenu we krwi tętniczej i następuje nagłe niedotlenienie mózgu - hipoksja).
Wygląda na to, że te zjawiska neurochemiczne związane z ADHD są bardzo skomplikowane i mogą bardzo różnić się u pacjentów z ADHD. Możliwe, że również inne neurotransmitery i enzymy biorą udział w złożonym łańcuchu reakcji wyjaśniających przyczyny objawów ADHD i terapeutyczny skutek podawania leków psychostymulujących.
Dietetyka, toksykologia i reakcje alergiczne
Ciężkie zatrucie ołowiem może być powodem ostrego zapalenia mózgu u dzieci.
Częstym skutkiem przebytego zapalenia mózgu jest brak uwagi i nadmierna ruchliwość. Najbardziej narażone są dzieci między 12 i 36 miesiącem życia. Zatrucie ołowiem jest raczej rzadkie. Ołów nie jest już składnikiem farb, dzieci nie bawią się też ołowianymi żołnierzykami, które stały się eksponatem muzealnym.
Dym z papierosów i alkohol mogą spowodować uszkodzenie mózgu dziecka jeszcze przed urodzeniem i wywołać objawy przypominające ADHD. Mimo że nie ma rozstrzygających dowodów na to, że palenie papierosów i picie alkoholu powoduje ADHD, istnieje duża zależność między tymi używkami i zespołem nadpobudliwości. Badania na zwierzętach wykazały, że nikotyna i alkohol powodują nieprawidłowy rozwój pewnych struktur mózgu. Można przypuszczać, że podobne procesy zachodzą w mózgu ludzkim. Objawy ADHD są związane z zespołem fetopatii poalkoholowej [zespół alkoholowy wrodzony, zespół embriopatii poalkoholowej], który powstaje na skutek przewlekłego nadużywania przez matkę alkoholu w czasie ciąży. Zespół ten charakteryzuje się również małogłowiem, niedorozwojem kości szczęki, mało oczem, krótkimi szparami powiek, zaburzeniami procesów uczenia się i poznawczych oraz zaburzeniami zachowania.
Dieta: czy ADHD ma związek z tym co jada dziecko?
Wpływ diety na ADHD budzi bardzo duże zainteresowanie i liczne spekulacje. Wysuwano przypuszczenie, że dodatki do żywności (środki smakowe, barwniki, konserwanty i inne) powodują nadruchliwość, szczególnie żółte barwniki dodawane do pokarmów. Wydaje się, że na przykład barwniki azowe powodują nadruchliwość, a u dzieci z ADHD bardzo j ą nasilaj ą.
Aby pomóc dzieciom z ADHD opracowuje się dla nich specjalne diety. Jedną z nich jest dieta Feingolda. Czasami stosowana jest dieta eliminacyjna, zgodnie z którą unika się pokarmów mogących wywoływać określone objawy. Wykluczenie lub ograniczenie wielu składników pożywienia jest i niezdrowe, i może prowadzić do niedożywienia.
Przeprowadzono wiele dobrze (oraz gorzej) zaprojektowanych eksperymentów klinicznych w związku z tym zagadnieniem. Pokazały one, że niektóre dzieci, szczególnie z atopią (podatne na egzemę, astmę i inne choroby alergiczne) są do pewnego stopnia wrażliwe na pewne dodatki do żywności.
Należy podkreślić, że eliminowanie dodatków do żywności i artykułów spożywczych należy podejmować tylko we współpracy z dietetykiem. Ograniczenia dietetyczne nie wystarczają na ogół, aby złagodzić objawy ADHD. Jeśli rodzice zaobserwują, że pewne pokarmy zaostrzają u dziecka objawy, warto ich unikać. Obecnie lekarze zajmujący się ADHD uważają, że zmiana diety nie przynosi dużych korzyści.
Trauma: czy urazy są przyczyną ADHD?
Pewne urazy, na przykład powypadkowe, okołoporodowe, po zapaleniu mózgu, mogą być przyczyną ADHD. Struktury mózgu odpowiedzialne za objawy ADHD są szczególnie narażone na uszkodzenie w wyniku niedotlenienia w czasie porodu (obniża się zawartość tlenu we krwi tętniczej i następuje nagłe niedotlenienie mózgu - hipoksja).
S. Luk, duński badacz, sugeruje, że, ponieważ prążkowie (część mózgu funkcjonująca nieprawidłowo w ADHD) usytuowane jest obok wodociągu mózgu łączącego wypełnione płynem mózgowo-rdzeniowym komory III i IV, jest ono szczególnie narażone na uszkodzenie podczas porodu, jeśli z jakiegoś powodu dopływ krwi zostanie ograniczony (S. Luk i P. Leung, 1989). Lokalna hipoksja może doprowadzić do trwałego uszkodzenia komórek spowodowanego uwalnianiem się glutaminianu, który jest silną neurotoksyną.
Wpływ czynników psychologicznych i społecznych
Czasami niesłusznie uważa się, że niewystarczająca opieka nad dzieckiem lub błędy wychowawcze rodziców są przyczyną ADHD. Ważne jest, aby pamiętać, że nie brakuje dowodów na istnienie wielu ukrytych mechanizmów biologicznych uważanych za źródło ADHD. Nie chodzi o to, aby powiedzieć, że metody wychowawcze stosowane przez rodziców nie wpływają na zachowanie dziecka. Objawy ADHD powodują że wychowanie dziecka jest trudniejsze. Rodzicom dzieci z ADHD zarzuca się czasami, że źle wychowują dzieci, że wychowanie dziecka ich przerasta, nawet jeśli inne ich dzieci dobrze się sprawują. W momencie gdy zostaje wprowadzony skuteczny program terapeutyczny, objawy ADHD uważane za wynik złego wychowywania przez rodziców zazwyczaj znikają lub przynajmniej ulegają złagodzeniu.
Wychowywanie dziecka z ADHD bywa czasami wyjątkowo męczące i trudne. Rodzice często z wdzięcznością przyjmują pomoc profesjonalistów wskazujących co przez nieuwagę robią niewłaściwie, a co nasila objawy ADHD u ich dziecka. Dziecko z nasilonymi objawami ADHD sprawia rodzicom dużo trudności, trudności te pojawiają się we wczesnym dzieciństwie, gdy kształtują się więzi uczuciowe. Bywa, że nie ustępują przez całe życie. Potrzebna jest więc staranna ocena i odpowiednia pomoc.