Wychowanie - przedszkolak
W wieku przedszkolnym, który przypada na okres
3—7 roku życia, podstawową działalnością dziecka jest
zabawa. Poprzez zabawę poznaje świat, uczy się kontaktów
z ludźmi i przygotowuje do zadań, które czekają
je w szkole. Czym lepiej zorganizujemy wychowanie
dziecka w tym okresie, tym łatwiejszy będzie jego start
w szkole i tym mniej kłopotów będzie nam sprawiało.
Jednocześnie jest to ostatni okres, w którym dominującym
czynnikiem w wychowaniu jest dom rodzinny.
W tym czasie dziecko doskonali bardzo wiele umiejętności.
Jego sprawność ruchowa zarówno w zakresie
ruchów całego ciała, jak i w zakresie ruchów rąk, osiąga
coraz wyższy poziom. Pod koniec okresu przedszkolnego
dziecko nie tylko umie dobrze biegać, swobodnie
poruszać się po schodach, ale może już brać udział
w grach typu sportowego; na przykład chłopcy 6—7
letni próbują grać w piłkę nożną naśladując starsze
rodzeństwo lub oglądane w telewizji mecze. Wiele dzieci
już w wieku przedszkolnym stawia pierwsze kroki
na łyżwach i nartach oraz jeździ na rowerze. Również
w zakresie sprawności ruchowej rąk obserwujemy
ogromny postęp. Już dzieci 3-letnie umieją jeść samodzielnie,
lecz 7-letnie potrafią posługiwać się nożem
i widelcem. Stają się coraz bardziej samodzielne przy
ubieraniu, a nawet ubierają młodsze rodzeństwo i wykonują
to względnie porządnie. W tym też okresie następuje
„zżycie się" z ołówkiem, kredkami i pierwsze
próby malowania farbami. Wszystke te umiejętności
dziecko zdobywa w mniejszym lub większym stopniu
w zależności od warunków, w jakich jest wychowywane.
Wiadomo, że dzieci uczęszczające do przedszkola
mają lepsze możliwości rozwijania tych umiejętności
i w wielu wypadkach przewyższają pod tym względem
dzieci wychowywane w domu.
Rozszerza się również krąg zainteresowań dziecka —
jest to wpływ radia, telewizji oraz tendencji dorosłych
do dokształcania się, podnoszenia kwalifikacji. W domach,
gdzie obserwuje się atmosferę nauki, dążenie do
zdobywania coraz to nowych umiejętności i wiedzy,
dziecko czerpie przykłady z otoczenia i również zdobywa
szereg wiadomości często „mimochodem". Łatwy
dostęp do książek, rozszerzający się coraz bardziej
obyczaj kupowania dziecku książeczek w prezencie
przy różnych okazjach dodatkowo stwarza korzystną
sytuację.
Oczywiście nie we wszystkich środowiskach obserwujemy
tego rodzaju nastawienie rodziców. Wydaje
się jednak, że jest to ogólna tendencja naszego społeczeństwa.
W prawidłowych warunkach wychowawczych rozwojowi
ruchowemu i intelektualnemu towarzyszy harmonijny
rozwój emocjonalny i społeczny dziecka. Dzieci
w wieku przedszkolnym umieją już współżyć z rówieśnikami
i z rodzeństwiem, ich początkowy egocentryzm
zanika w zetknięciu z problemami przeżywanymi przez
kolegów, rodzeństwo, a nawet rodziców. Dzieci odczuwają
radość i kłopoty najbliższych, włączają się uczuciowo
w sprawy domu, reagują na nie prawidłowo
smutkiem lub radością, okazują chęć pomocy. Przeżywają
losy bohaterów filmów i przedstawień dziecięcych
lub przeczytanych bajek.
Ich równowaga emocjonalna jest jeszcze chwiejna,
reakcje często zbyt intensywne w stosunku do przyczyn
łatwo ulegają zmianom, wahaniom, w miarę zmieniających
się bodźców. Nastrój ogólny dziecka jest
jednak pogodny; skore do śmiechu, czasem płacze lub
obraża się, lecz stany te mijają bardzo szybko. W sposób
spontaniczny okazuje swoje uczucia, wyraźnie jednak
w ciągu okresu przedszkolnego obserwuje się
stabilizację emocjonalną przejawiającą się w zdolności
hamowania reakcji nieaprobowanych przez otoczenie.
Dziecko idąc do szkoły umie już opanować płacz, gdy
czuje się pokrzywdzone lub zagrożone, nie okazać złości,
gdy wymaga tego sytuacja.
Wszystkie te „osiągnięcia" są rezultatem zarówno
dojrzewania układu nerwowego, jak i prawidłowo
przebiegającego procesu wychowawczego.