Jak wychować dziecko nadpobudliwe cz. 13
W warunkach wychowania domowego regulowanie programu zabawy dziecka jest często sprawą trudną, gdyż tzw. nie pracująca matka lub babcia mają zawsze szereg innych obowiązków. Dlatego, wbrew pozorom, pobyt dziecka w przedszkolu jest jak najbardziej wskazany.
Wydawać by się mogło, że duża gromada dzieci jest dodatkowym czynnikiem pobudzającym, a opieka jednej wychowawczyni nad 20—30 dziećmi nie zapewnia indywidualnego traktowania dziecka nadpobudliwego. Te ujemne strony są jednak zrównoważone takimi dodatnimi cechami życia przedszkolnego, jak bardzo regularny tryb życia i rozkład dnia, zaplanowany program zajęć, konieczność dostosowania się do grupy rówieśniczej itp.
Jeżeli dziecko nadpobudliwe wyczerpuje się w przedszkolu i jest zmęczone zarówno nadmiarem bodźców, jak i koniecznością samokontroli, należy raczej skrócić dzienny czas pobytu dziecka w przedszkolu. Np. niektóre dzieci nadpobudliwe nie mogą zasnąć w warunkach leżakowania — konieczność spokojnego leżenia i nieprzeszkadzania innym jest dla nich męczarnią, a trwa to stosunkowo długo. W takim wypadku lepiej jest zabierać dziecko z przedszkola przed leżakowaniem i jeżeli sypia ono w dzień, położyć je w domu (o ile organizacja domu rodzinnego na to pozwala).
Zmęczenie dziecka nie powino powodować przerw w uczęszczaniu do przedszkola. Jest ono mniej niebezpieczne niż powtarzająca się konieczność przystosowywania się na nowo do wymagań regulaminu przedszkolnego. Często rodzice mający na to warunki pozwalają dziecku "odpocząć" cd przedszkola, wyspać się, poleniuchować itp., tłumaczą: "dorośli również chętnie nie poszliby czasem do pracy". Zapominają przy tym, że dorośli mają wieloletni trening w szybkim dostosowywaniu się do zmieniających się warunków, natomiast dla dziecka nadpobudliwego jest to dodatkowy wysiłek, czego dowodem jest opór dziecka przed ponownym pójściem do przedszkola.
W wypadku choroby dziecka, zatrzymanie go w domu jest koniecznością. Wtedy nie należy popadać w drugą skrajność i nie posyłać dziecka zbyt wcześnie do przedszkola. Każda choroba powoduje u dziecka nadpobudliwego również obniżenie odporności układu nerwowego, a więc większą wrażliwość na nadmiar bodźców. Dziecko po chorobie powinno "okrzepnąć", wzmocnić się, wrócić do stanu przedchorobowego, wtedy łatwiej wejdzie w rytm życia przedszkola.
U niektórych dzieci nadpobudliwych obserwujemy wyraźnie negatywny wpływ przedszkola. Czasem dziecko traci apetyt, zaczyna się moczyć, jest pobudzone jak w żadnej innej sytuacji. Mogą pojawić się tiki, zaburzenia snu, lęki nocne i inne objawy nerwicowe. Te same objawy mogą wystąpić zarówno pod wpływem przeżyć w przedszkolu, jak i zaburzeń w atmosferze rodzinnej i konfliktów domowych. Jeżeli jednak jedyną ich przyczyną jest przedszkole, to znaczy, że przedszkole jest złe. Wydaje się, że duża liczba dzieci "nerwowych" w jednym przedszkolu jest dowodem, że w przedszkolu źle się dzieje i że należy zrewidować cały dotychczasowy system postępowania z dziećmi.
W przypadku wystąpienia nerwicowych objawów u dziecka nadpobudliwego należy zwrócić się o pomoc do lekarza. Jednocześnie należy zastanowić się nad przyczynami, kbąre mogły ten stan wywołać. Jeżeli przyczyna tkwi w przedszkolu, należy dziecko zabrać i pozostawić w domu lub zmienić przedszkole. Lekarz, który powinien być o wszystkim dokładnie poinformowany, nie tylko zastosuje leczenie, lecz również pomoże podjąć odpowiednią decyzję.
W badaniach autorki nad dziećmi nadpobudliwymi zwracał uwagę niedostatek informacji udzielanych przez rodziców o dziecku z okresu jego uczęszczania do przedszkola. Rodzice na ogół odpowiadali, że wychowawczynie nie skarżyły się, mówiły, że badane dzieci są bardzo ruchliwe, ale nic ponadto. Jednocześnie w opiniach o dzieciach opuszczających przedszkole mówiono o znacznym niepokoju dziecka, znacznej nerwowości.
Wydaje się, że w wielu przedszkolach kontakt między wychowawczynią a rodzicami jest za mały i ogranicza się do przekazywania wytworów dziecka (rysunków, wycinanek) lub do zaproszenia na pokazy z okazji świąt. W przypadkach dzieci nadpobudliwych bliższy kontakt jest szczególnie ważny, gdyż rodzice, by prawidłowo wychowywać swoje dziecko, muszą wiedzieć, jak reaguje ono na różne sytuacje w grupie, jak zachowuje się w czasie zajęć. Również wychowawczyni mająca pod opieką dziecko nadpobudliwe może wiele skorzystać z doświadczeń matki.
Współpraca rodziców z przedszkolem powinna obejmować również wzajemne informowanie i porozumiewanie się w sprawach wychowania dzieci.